Foto: Adobe Stock
I ei dom avsagt 27. mars slo Høgsterett fast at ein asylsøknad ikkje kan avslåast på grunnlag av at søkjaren allereie har eit anna opphaldsløyve i Noreg.
Saka gjaldt ei kvinne frå Eritrea og barnet hennar, som fekk opphaldsløyve i Noreg gjennom familieinnvandring i 2022. I 2023 søkte dei om asyl. Kvinna opplyste mellom anna at ho risikerte fengsling i Eritrea som følgje av desertering frå militærteneste, og at ho trong reisedokument for flyktningar fordi ho ikkje hadde pass.
UDI og UNE avslo søknadene. Søkjarar som allereie har eit opphaldsløyve i Noreg, har ikkje plikt til å vende tilbake til heimlandet. Utlendingsstyresmaktene meinte difor at søkjarane i denne saka ikkje hadde ein velgrunna frykt for forfølging. Risiko ved retur skal først vurderast dersom det andre opphaldsgrunnlaget fell bort. UDIs avslag bygde mellom anna på Justisdepartementets rundskriv GI‑15/2022.
Ugyldige vedtak
Oslo tingrett meinte at avslaga var gyldige. Borgarting lagmannsrett kom til motsett resultat.
Høgsterett opprettheld no dommen frå lagmannsretten. Det betyr at vedtaka til UNE er ugyldige.
Høgsterett kom til at personar som risikerer forfølging i heimlandet har krav på asyl etter utlendingslova § 28, og at lova ikkje gir høve til å leggje vekt på at søkjaren allereie har eit opphaldsløyve i Noreg. Høgsterett viste til lovteksten, forarbeid og lovhistorikk.
I dommen heiter det:
«Ved den nye behandlinga av asylsøknadene må utlendingsstyresmaktene vurdere om dei alminnelege vilkåra i utlendingslova § 28 for asyl, mellom anna om forfølgingstilhøve, er oppfylte.»
Må behandlast på nytt
Saka må difor behandlast på nytt etter den lovforståinga Høgsterett har lagt til grunn.
UNE vil no gå gjennom dommen og vurdere kva konsekvensar ho får for praksis og handsaminga av liknande saker.